Nüfus Müdürlüğünde Dilekçe İle İsim, Soyisim Değişikliği 2021

İsim değişikliği nasıl yapılır sorusunun iki cevabı vardır: Birincisi Nüfus Müdürlüğüne dilekçe vererek isim yada soyisminizi değiştirmek, diğeri ise dilekçenizin kabul görmediği durumlarda Mahkeme yoluna giderek dava açmaktır. Bu makalemizde 2021 yılında yürürlükte olan uygulamalara göre takip etmeniz gereken işlemleri adım adım anlattık.

Nüfus Müdürlüğü İsim Değiştirme

Nüfus Müdürlüğünde sadece dilekçeniz ile birlikte isim yada soyisim değişikliği yapabilirsiniz. 7039 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 8. maddesinde alt başlıkta sayacağımız şartları taşıyanlar dava açmadan Nüfus Müdürlüklerine dilekçe ile başvurarak isim değişikliği yapabilir.

İsim Değişikliği Nasıl Yapılır?

İsim değişikliği nasıl yapılır sorusunun cevabını yukarıda da ifade ettiğim gibi öncelikle Nüfus Müdürlüğüne dilekçe ile başvurarak başlamanız gereklidir. Sadece dilekçeden doğan hak ile değişiklik yapabilmek için 7039 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair kanunun geçici 8. Maddesinde belirtilen şartları taşımanız gereklidir. (Hemen alt başlıkta bu şartları saydım)

İsim Değişikliği İçin Nereye Başvurulur?

İkametinizin olduğu İl yada İlçe Nüfus Müdürlüğüne dilekçe ile başvurmanız gereklidir. Dilekçenizde talebinizi gerekçesi ile birlikte açık bir şekilde belirtmeniz gereklidir. Dilekçe İle İsim Değiştirilmesine Dair Geçici 8. Madde :

“Kişinin iki yıl içerisinde yerleşim yerinin bulunduğu nüfus müdürlüğüne yazılı olarak başvurması kaydıyla; 21/6/1934 tarihli ve 2525 sayılı Soyadı Kanununun 3 üncü maddesine aykırı soyadları ile yazım ve imla hatası veya düzeltme işareti kullanılmamasından kaynaklanan anlam değişiklikleri bulunan ad ve soyadları, mahkeme kararı aranmaksızın, il veya ilçe idare kurulunun vereceği kararla bir defaya mahsus olmak üzere değiştirilebilir.”

Dilekçe İle İsim ve Soyisim Değişikliğinden Kimler Yararlanabilir?

7039 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair kanunun geçici 8. Maddesinde açıklanmıştır. 

  • 1- Kişinin soyadının "Soyadı Kanununun" 3. Maddesinde belirtilen hükümlere aykırı olması gerekir. Soyadı Kanunun 3. Maddesinde "rütbe ve memuriyet, aşiret ve yabancı ırk ve millet isimleriyle umumi edeplere uygun olmayan veya iğrenç ve gülünç olan soyadları kullanılamaz" hükmü yer almaktadır. 
  • 2- İsim yada soyadın da yazım ve imla hatası olması
  • 3- İsmin yada soyadın komik ve abes bir isim olması
  • 4- Düzeltme işareti kullanılmamasından dolayı anlam değişikliği olan ad ve soyadları,

Yukarıda kısaca belirttiğimiz (alt başlıklarda ayrıntılı anlatılacaktır) şartları taşıyanlar dava yoluna gitmeden dilekçe ile Nüfus Müdürlüğüne başvurması halinde talebi il yada ilçenin idare kurulunda değerlendirilir. 

Dilekçe İle İsim ve Soyisim Değişikliği Yapmanın Şartları Nelerdir?

7039 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair kanunun geçici 8. Maddesinde açıklanmış olmakla birlikte Soyadı Kanunun 3. Maddesi ile birlikte değerlendirilmektedir: 

  • 1- 2022 Yılına Kadar Dilekçe İle Başvuru Yapılması gereklidir. Son başvuru tarihi 19/10/2022'dir. 
  • 2- İsim veya Soyisimde İmla Hatası veya Yazım Yanlışı Bulunanlar Değiştirebilir :  Nüfus Cüzdanı çıkarılırken bir kişinin ismi Nüfus Cüzdanına yanlış kaydedilmiş olabilir. Genellikle harf hatası şeklinde olmaktadır. Örneğin Güllü isminin Nüfus kayıtlarına Gülü – Güli şeklinde kaydedilmesidir. Bu durumda kişinin isminde sadece hatalı olduğunu düşündüğü harf düzeltilir.
  • 3- İsmin veya Soyadın İğrenç veya Gülünç Olması: İsminin gülünç olduğunu düşünenler yada iğrenç kötü bir manası olan kişiler dilekçe ile başvurmak sureti ile ismini değiştirebilir.

Bu şekilde yapılacak olan başvurular kurul tarafından değerlendirilir. Kurul toplumsal değerleri dikkate alarak objektif kriterlere göre karar alır.

Dilekçe İle Son Başvuru Tarihi Ne Zaman?

Son başvuru tarihi 19/10/2022 tarihidir. ("Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" ile bu süre 19/10/2020 tarihine kadar uzatılmıştır.)  

Hangi Başvurular Kabul Edilmez?

İsmini beğenmediği için değiştirmek isteyenlerin başvuruları ve mevcut isminin yanına başka bir isim ekletmek isteyenlerin başvuruları kabul edilmez. Ayrıca soyadını değiştirmek isteyenlerin başvuruları kabul edilmez. Bu kişilerin başvuruları ancak mahkeme ile karara bağlanır.

MAHKEME YOLU İLE İSİM VE SOYİSİM DEĞİŞTİRME 

Dilekçe ile yapacağınız başvurunun ret alması durumunda Mahkeme ile isim değiştirme yoluna giderek bu işlemi yapmanız gereklidir. Dava yolu ile değiştirme şartları Medeni Kanun'un 27. Maddesinde belirtilmiştir.  

İsim Değişikliği Davası Yetkili Mahkeme

Vekalet vereceğiniz bir Avukat aracılığı ile dava açmanız gereklidir. Bu konuda yetkili mahkeme ikametinizin olduğu yerdeki Asliye Hukuk Mahkemesidir. Ayrıca isim değişikliği talebinde bulunan kişinin ikametgâh yeri mahkemesidir.

  • İsim değişikliği davası çekişmesiz yargı davasıdır yani davada yalnızca davacı taraf bulunur davalı taraf yoktur. Çekişmesiz yargıya ilişkin davalar sulh hukuk mahkemesinden açılmasına rağmen isim değişikliğine ilişkin davalar asliye hukuk mahkemesinde açılır. Davanızı sulh hukuk mahkemesinde açmanız durumunda görevsizlik kararı verilecektir.

Mahkeme Yolu İsim Değişikliği Şartları Nelerdir? 

Türk Medeni kanunu isim değişikliği için haklı sebeplerin var olması durumunda kişinin isim ve soyadını değiştireceği şeklinde genel bir tanım yapmakla yetinmiştir. Açıkça hangi durumların isim değişikliği için haklı neden oluşturacağı düzenlenmemiştir.  

İsim Değişikliği Davası Nasıl Açılır?

  • 1. Adım: Davayı bir avukat aracılığıyla açmanız durumunda kişisel haklara ilişkin bir dava olması sebebiyle özel olarak vekâletname de isim ve soyadı değişikliğine ilişkin davaları açmaya yetkilidir şeklinde ibarenin olması gerekmektedir. İsim değişikliği davası dilekçesini nöbetçi asliye hukuk mahkemesi hâkimliğine gönderilmek üzere yazmanız gerekmektedir. Dava dilekçenizi adliyelerde bulunan hukuk mahkemesi ön bürolarda tarattıktan sonra vezneye mahkeme harcını yatırmanız gerekmektedir.
  • 2. Adım : Vezneden alacağınız mahkeme harcınızı ödediğinize dair dekontla birlikte tekrar ön büroya dosyanızı götürmeniz davayı açmanız için yeterli olacak adımlardır.
  • 3. Adım : Mahkeme harçları tahsil edildikten sonra dava dosyasına bir esas numarası verilir. Bu esas numarası ile hem adliyede asliye hukuk kaleminden hem de e devlet üzerinden dosyanızı takip edebilirsiniz.
  • Bu işlemlerden sonra davanızın görüleceği mahkeme, duruşma gün ve saati belirlenerek size tebligat yapılacaktır. Duruşma gün ve saatinde mazeretsiz olarak belirtilen duruşmaya katılmamanız durumunda davanız düşürülür ve görülmeye devam edilmez.
  • 4. Adım : 1 ay içerisinde vereceğiniz yeni bir dilekçe ile harç ödemeden davanın yeniden devam etmesini sağlayabilirisiniz. 3 ay içerisinde ise tekrar harç ödemeniz durumunda dava görülmeye devam eder.

Yardı ve İçtihat Kararlarına Göre Hangi Durumlarda İsim Değişikliği Kabul Edilir?

İsim değişikliği ile ilgili mahkeme kararları ve içtihatlar incelendiğinde aşağıdaki durumların haklı neden olarak kabul edildiğini söylemek mümkündür.

  • 1- Milli, ahlaki ve dini değerlere saygısızlık olarak nitelendirilebilecek isimlerde,
  • 2- Kişisel ve mesleki ilişkilerde yanlış anlamlar doğurabilecek isimlerde,
  • 3- İsim sahibini gülünç ve komik duruma düşüren, toplumca hoş karşılanmayacak isimlerde,
  • 4- Toplumca başka bir isimle tanınması durumlarında,
  • 5- Soyadı değişikliğinde soyadının taşındığı aile ile hiçbir bağın kalmaması, kötü muamele görmesi durumunda,
  • 6- Memur hatasından kaynaklı yazım hataları durumlarında haklı bir nedenin varlığı kabul edilmektedir. 

Soyadı Değişikliği Davasında Kimin Soyadı Değişir?

  • 1- Evladın soyadını değiştirmesi durumunda anne, baba ve kardeşlerin soyadı değişmeyecektir.
  • 2- Soyadını değiştiren erkek evli ise eşinin ve çocuklarının soyadı da değişikliğe uğrar.
  • 3- Evli kadınlar boşanmadıkları yahut ölüm sebebiyle evlilikleri son bulmadığı sürece soyadı değişikliği için dava açamazlar.
  • 4- Mahkeme kararı ile ayrılık kararı verilmiş olsa dahi evlilik hukuken devam ettiği için bu dava ayrılık döneminde dahi açılamaz.
  • 5- Soyadı değişikliği davalarında Cumhuriyet savcısı, nüfus memuru bulunmak zorundadır.
  • 6- Değişiklik yapılması halinde hâkim nüfus müdürlüğüne değişikliği bildirir ve yerel gazetede durumunu ilan ettirir.
  • 7- İsim ve soyadı değişikliğine ilişkin dava yalnızca 1 kez açılabildiği için değişiklik yaptıran kişi eski isim ve soyadını kullanmak için tekrar dava açamaz.

Konu hakkında daha fazla bilgi için: nvi.gov.tr/duzce/ad-ve-soyad-dagisikligi