İroni Kelimesinin Anlamı Nedir? TDK'ya Göre Açıklaması Burada!

İroni Ne Demek?

Edebiyatta sıkça kullanılan ironi kelimesi TDK’da iki farklı şekilde tanımlanmaktadır. Buna göre ironi;

  • Gülmece
  • Sözün tersini kastederek olayla ya da kişiyle dalga geçme

İroni, çoğu zaman bu tanımların ötesine geçebilir. “Bir durumun, gözüktüğünden ya da olması gerektiğinden farklı şekillerde olması ya da sonuçlanması” olarak tanımlanabilir. Örneğin soğan almak amacıyla markete gidersiniz ancak bir sürü şey aldığınız halde soğan almayı unutursunuz. Bu durum tam olarak ironik bir durumdur, çünkü amacınızdan sapmış ve almak istediğiniz şey dışında her şeyi almışsınızdır.

Sözel, durumsal ve dramatik ironi olmak üzere farklı ironi çeşitleri vardır.

  • Sözel ironi: TDK’nın tanımında olduğu gibi bir sözün tersini kastederek onunla alay etmek ironidir. Örneğin ütüsüz, kirli ve yırtık bir kıyafetle işe gelen birine “Bugün harika giyinmişsin” demek durumu sözel ironi ile anlatmaktır. 
  • Durum ironisi:Bir durum, beklenilenden farklı şekilde gelişir ve sonuçlanırsa durumsal ironi oluşur. Yukarıda bahsettiğimiz soğan almayı unutma örneği durumsal ironidir.
  • Dramatik ironi: Daha çok tiyatroda kullanılan dramatik ironi, seyircilerin bildiği ancak karakterin bilmediği durumlar için kullanılır.

İronik Anlatım

Gerçek olanla algılanan, anlatılanla anlatılmak istenen, söylenen ile söylenilmesi amaçlanan arasındaki fark ironidir. İronik anlatım kişilere veya olaylara karşı yapılabilir. İronik anlatım söz sanatlarından biri olarak kabul edilebilir.

Başarılı yapılamadığı takdirde “iğneleme” olarak algılanabilen ironi, özellikle arkadaş ortamlarında yanlış anlaşılabilmektedir. Bu nedenle ironi yapan insanlar bunun yapılacağı yeri ve zamanı iyi seçmelidirler. Her durum ve her kişi için yapılması mümkün değildir.

İronik Cümleler

  • Gün boyu aralıksız yemek yiyen birine “Biraz daha yer misin, bugün hiç yemedin” demek.
  • Toplantıya geç kalan çalışana “Bugün yine çok erken gelmişsin” demek.
  • Sürekli asık suratla dolaşan birine “Yüzünde güller açmış, pek keyiflisin” demek.
  • Harika bir fikri olduğunu söyleyip saçma bir fikirle gelen birine “Hayatımda bu kadar ilginç bir fikir duymamıştım” demek.

Sonuç olarak ironinin amacı durum ya da kişiyle ilgili farkındalık oluşturmak ve dikkat çekmektir.

© 2019 Yeni-kimlik.com Tüm hakları saklıdır.